#770 - De ruimtedroom van Elon Musk en Jeff Bezos
De Dag
NPO Radio 1 podcast.
De dag seks met het strand, en zonder vlees wordt, voor de ouders wordt Lister toerwagens formula40 of rodekool schoonzusje de woningen bruine.
Voor de tweede keer binnen twee maanden tijd is een raket van SpaceX bij een test ontploft.
Het ging om een prototype van de Starship raket, die in de toekomst de grote ruimtevaart droom van Ilan Masque.
Waar moet gaan maken, namelijk mensen naar Mars brengen.
Dat is wat je noemt dromen.
Want tot nu toe is nog nooit iemand ook maar in de buurt gekomen van de rode planeet.
Maar Musk is ervan overtuigd dat het hem met z'n SpaceX gaat lukken.
En ondanks een hele reeks ontploffingen en mislukte test zijn er ook steeds meer anderen die erin beginnen te geloven.
Het ruimtevaartbedrijf van Masque is nog geen twintig jaar oud en heeft in die korte tijd vriend en vijand verrast met razendsnelle technologische ontwikkelingen.
Inmiddels zijn er al honderden lanceringen geweest, heeft SpaceX verschillende contracten gesloten met NASA en zijn zelfs de eerste mensen succesvol naar het ISS gebracht.
Hoe doet Elon Musk dat? Wat drijft hem? En hoe houdt hij zijn grote concurrent op afstand? Jeff Bezos, die andere miljardair die gisteren bekendmaakte dat hij stopt als topman van Amazon om zich meer op zijn ruimte droom te kunnen richten.
Fijn dat je luistert.
Ik ben Steins.
De dag is donderdag 4 februari en vandaag richten we de blik vooruit en kijken we hoe Elon Musk van sciencefiction realiteit maakt.
Eleveurs pour les teweer dwingt Research on US and Speed en betrokken bij de.
Het is 8 oktober 2003 als een wat schuchtere.
Mask.
Hij is dan 32.
Een presentatie houdt hij een beetje en zijn stem klinkt onzeker, maar uit wat hij vertelt klinkt juist een rotsvaste overtuiging.
Hij vertelt namelijk over zijn plan om de ruimte verkenningen weer uit het slop te trekken.
Want, zo betoogt hij.
Sinds de Apollo Maan missies zijn er op dat vlak eigenlijk geen noemenswaardige ontwikkelingen meer geweest.
Terwijl in het techwereld met de opkomst van internet en mobiele telefoons ja zo hard gaat.
Die periode waar je Sabéniens worden verpulverd en heartless,, carbine uhm.
En zo is het risico op een ohjz als norm.
Zoals duidelijk in.
Uhm, had zich ingelezen.
Naar eigen zeggen las zowat elk boek dat er ooit over de ruimtevaart is geschreven.
En hij was tot de conclusie gekomen dat het mogelijk zou moeten zijn om naar Mars te vliegen en daar dan een broeikas neer te zetten waar eten in verbouwd zou kunnen worden.
Je hebt staat dat Spaceport binnen het uur de weer payrolling voor een dubbele.
Mission to mars.
En zo je je vinger naar de mission bij waar het dient te worden.
Mooier word je.
Is er een manji bij? Uhm, het het Gente wordt een leuke gast naast een.
Meer zelfs, hij het zag was het grootste obstakel geld.
En wilde dat Maaseik net een jaar eerder zijn bedrijf PPL had verkocht aan eBay.
En hij zat dus zelf op een hele berg met geld, vertelt Ronald Klompen van het Nationaal Ruimtevaart Museum.
Bij Aviodrome.
Daar had hij een persoonlijk vermogen van zo'n 200 miljoen dollar aan overgehouden.
En ja, hij zat dus eigenlijk bovenop een grote zak met geld waarvan ie niet goed wist wat hij ermee moest.
En zo rond die tijd leerde hij wat mensen uit de de milieu, verenigingen in de Verenigde Staten kennen en wat mensen die zich in Silicon Valley bezighielden met, nou, hoe gaan we de problemen die deze planeet heeft daar aanvliegen? Toen besloot hij om zijn geld dus zichtbaar in verduurzaming te stoppen, dus hij stak de helft van zijn geld 100 miljoen stak die in Tesla voor elektrische auto's.
En euh, die andere 100 miljoen had iets van je.
Maar wat nou als wij de planeet niet meer weten te redden? Dan is het misschien handig als we een soort van euh ja uitwijkmogelijkheid voor de mensheid creëren.
En euh, hij dacht van misschien is die idee dat we mensen op Mars gaan zetten.
En als de aarde Ordos geraakt worden door een asteroïde of wat dan ook dan.
Dan overleeft de mensheid in ieder geval op een andere planeet.
Maar dat is wel een compleet bizar idee natuurlijk.
Ja dat uh, maar dat is helemaal typisch iemand Musk.
Want uhm, die denkt ze eigenlijk bij vrijwel alles.
Uhm, out of the box.
Uh, op veel grotere schaal dan verreweg de meeste mensen doen.
Ja, je kan zeggen out of the box of gewoon totaal onrealistisch.
Nou, in dit geval niet.
Uhm.
De eerste plannen om naar Mars toe te gaan dateren al van pal na het Apollo project.
Toen mensen op de maan werden gezet.
De mars werd als de logische volgende stap gezien.
Maar ja, daar kwam bij de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA en kwam daar nooit voor het geld beschikbaar.
En uhm.
Dat was ook een ontdekking die Ilan Musk in 2001 deed.
Van welke plannen heeft NASA om naar Mars toe te gaan? En tot zijn verbazing geen plannen dus? En dat bleek bij gerelateerd te zijn.
Dus als iets van hoe krijgen we meer aandacht voor NASA en grotere budgetten? Dus hij bedacht een plan.
Dat heet Mars Oasis.
Euh, eigenlijk een euh, een kleine kas met groeiende planten op de bodem van Mars zetten.
Cameraatje erbij en dan de wereld inspireren met de beelden van aardse planten die op het oppervlak van Mars groeien.
willen vullers.
laatste hebben Infrabel en de First Life on Mars zo vreselijk.
Ik heb nou ja, daar wilde hij 50 miljoen van zijn eigen 50 miljoen dollar van zijn eigen geld in stoppen.
Maar kwam er al heel snel achter dat alleen de lancering al zoveel geld zou gaan kosten talloze krast.
Welkom in, stelt het woord quarterbacks.
15 miljoen dood en de net.
Met stip.
Euh, hoort waar? Euh.
Dus is hij vervolgens naar Rusland gereisd om daar een paar uur goedkope Russische ballistische raketten aan te schaffen.
De Russen hebben hem vierkant uitgelachen en terug in Amerika zijn Musk eigenlijk van euh.
Nou dan die raket er zelf wel, wat er op wijst dat boobies ontwikkeld.
is dan ook retribution, waar Washington in het oor Washington op het juiste spoor.
Uh en Chubby.
Wilt u Tobol? .
Toen heeft ie dus.
In mei 2002 heeft ie Space Exploration Technology heeft ie opgericht en dan kennen we nu als SpaceX.
Er waren veel skeptici in die tijd, maar werd gezien als een excentrieke,.
Sfinxen, liefhebber en in de loop van de jaren is hij ook geregeld onderwerp geweest van controverse door bijvoorbeeld bot te reageren op vragen van journalisten of analisten en en de barman bij met Equation.
Ook zorgen zijn tweets nogal eens voor onrust.
Op de beurzen maakte hij.
Een Britse duiker die een groep jonge voetballers uit een Thaise grot hielp bevrijden, is totaal ongegrond uit voor pedofiel en rookte hij tijdens de opnamen voor een podcast een joint.
Euh, voor je ze ik iets gewoon sneller.
Ik weet dat het idioot extreem effect.
In diezelfde show gaf hij trouwens ook een wilde demonstratie van een vlammenwerper die hij ontwikkeld.
Al met al niet het gedrag dat verwacht wordt van een serieuze zakenman die ook het vertrouwen moet hebben van beleggers en investeerders.
Maar met dat soort zaken houdt hij zich liever niet bezig, weerbarstiger.
, maar ondertussen gaat z'n team bij SpaceX meer dan voortvarend aan de slag.
En er zijn ook veel fans, met name millennials.
Die voelen zich aangesproken door zijn positieve boodschap.
En voor hen is Masque een soort rockster.
Er is ook een hele schare jonge Ilan, zoals ze zichzelf noemen.
Kleine uitvinders die geïnspireerd door er lustig op los experimenteren.
Ook Ronald Klompen was eerst sceptisch, vertelt hij.
Toen hij in 2004 ongeveer voor het eerst over Maaskeien zijn plannen hoorde.
Maar als je ziet wat hij in minder dan twintig jaar bereikt heeft, dan kun je niet anders dan bewondering hebben.
is een heel aantal grote stappen gezet.
Na over die achttien jaren zijn dat natuurlijk als eerste gewoon een in een werkende raket ontwikkelen die in een baan om de aarde komt, van meeste de satellieten kunnen lanceren en dus gewoon een bron van inkomsten kunnen genereren.
Dat was de velden n.
Daar zijn ze in 2002 mee begonnen.
2006 Eerste lancering die mislukt.
In 2008 de eerste lancering die volledig succesvol was voor een stuk vlaai.
PvdA SP zaak Kelk en Herfstakkoord daarna te introduceren.
De volgende grote stap was het introduceren van hergebruik van de raket.
Dus om de kosten te drukken.
Dat is met een Falcon 9 draagraket gedaan, dus tussen 2012 en 2016 hebben ze dat helemaal ontwikkeld.
En eigenlijk doen ze dat nu routinematig.
Uhm, het zorgt ervoor dat de G.
De kosten voor een gemiddelde lancering gedaald zijn van 140 miljoen naar nu ongeveer vijfenveertig miljoen.
Dus reken maar uit.
Dat is een derde daarvan.
En ja, en nu zijn ze eigenlijk met de derde grote stap bezig.
Gewoon een volledig herbruikbare draagraket maken.
Dus niet Thiels, maar gewoon in z'n geheel.
Dus zowel de eerste trap, maar ook die tweede trap um die volledig herbruikbaar maken.
En en en dat is een uh, een hele grote uitdaging.
En dat is nog nooit iemand gelukt.
Dus ze zijn het eerste bedrijf die dat proberen.
Ja, en natuurlijk het is gelukt om mensen te lanceren.
Ja klopt dat? Uhm.
Maar dat is eigenlijk gewoon een saai trekje voor uh voor SpaceX.
Daar verdienen zijn namelijk hun geld mee door astronauten te lanceren voor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA.
Uhm.
Dus zij hebben inderdaad uhm in.
In 2006 kregen zij een contract om uit 60 aanbrengen.
Nou daar hadden ze een prachtige capsule voor ontwikkeld te dragen en in 2010 kregen ze het verzoek van NASA.
Kunnen jullie Yarkand doorontwikkelen om ook astronauten te gaan vervoeren? Kakkerlakken.
Het ontwikkelings contract daarvoor werd in 2014 gesloten.
En nou ja, uh.
Vorig jaar was de eerste bemande testvlucht die die een groot succes was en de eerste operationele testvluchten die in november afgelopen jaar gelanceerd.
En die is nog steeds bij het ISS zichtbaar.
Sorry, maar we merken dat specifieke in het Nabije Oosten zijn vernieuwd.
Racing kent iedereen, jij? Maar ja, dat is gewoon een inkomstenbron.
Euh, dat.
natuurlijk brengt dat een hele hoop ervaring voor het ontwikkelen van systemen van bemande ruimteschepen.
Dat komt heel goed van pas, want ze willen uiteindelijk zelf met bemande schepen naar Mars.
Maar het is in ook gewoon een euh, een inkomsten en een vorstenbosch SpaceX om de ontwikkeling van Van Starship te kunnen ontwikkelen.
Anders wordt dat aan de Russen gegeven om uit te voeren.
Ja uhm, de Space Shuttle is uhm in 2011 met pensioen gegaan na het ongeluk met de Columbia in 2003.
En uhm, eigenlijk.
Vanaf 2011 was Amerika voor het vervoer van astronauten naar het ISS aangewezen op het Russische Sojoez systeem.
En sinds vorig jaar kunnen de Amerikanen nu gewoon zelf een astronaut binnen het ISS vliegen.
Het vervoeren van astronauten naar het ISS is een zijproject.
Je dus.
Uiteindelijk is alles erop gericht om op Mars te komen en inmiddels is die droom ook alweer wat grootser geworden.
Masque denkt al een stuk verder dan een broeikas met plantjes.
Hij wil dat er een permanente basis voor mensen komt.
Calorieverbruik schakelt een uit en borst.
De Vergult Thesaurus Hutchence rotjaar experiment is vijf.
kan het.
En dan mag een goeie bar ook niet ontbreken.
Worstenbroodje gaat aan de Wasbar, waar eigenlijk het uiteindelijke doel van is, zoals die het zelf ooit eens zo mooi zei.
Van Ik wil met pensioen op Mars, dus dat er op Mars daar mensen zijn dat er een permanente huisvesting van mensen op Mars is.
die dagen wonen, werken en leven.
En daar wil hij dan inderdaad met pensioen.
En dat.
Dat is eigenlijk zijn droom.
Wat denkt u als dat soort dromen hoort van euh.
Dat wil ik ook.
Of dit ga ik nog meemaken.
Of.
Euh.
Ja, we hebben dit soort mensen nodig die echt wel durven durven hardop te dromen naar wat ik gezien heb van SpaceX.
De afgelopen achttien jaren ben ik er gewoon van overtuigd dat, dat dit niet een of andere droom is.
Fan van de heer Musk en natuurlijk is het een droom, maar t is wel een droom waar hij z'n stinkende best voor doet en zijn bedrijf ook om die waar te maken.
Dus het begint allemaal wel een stuk realistischer te worden.
Ja, absoluut.
Dat euh.
We weten natuurlijk als we als mensheid weten we al heel veel van Mars.
Daar wordt al onderzoek gedaan door de NASA en ook door door de Russen.
Al sinds de jaren zestig van de vorige eeuw, met name de Amerikanen, zijn heel actief in het verkennen van Mars, hebben meerdere karretjes op het oppervlak van Mars ze rond laten rijden.
Daar zijn diverse landers geweest die onderzoek hebben gedaan.
Dus we zijn eigenlijk goed op de hoogte van hoe zit de atmosfeer van Mars in mekaar? Hoe zit de bodem in mekaar? Uhm, euh.
Wat zijn de condities die nodig zijn om te overleven? Dus uhm, het is geen onbekend gebied waar naartoe gaat en de rakettechnologie die hij nu aan het ontwikkelen is om dus op redelijk betaalbare wijze naar Mars toe te kunnen gaan.
Die is ook niet fundamenteel revolutionair.
Het is een euh.
Het is een doorontwikkeling van reeds bestaande technologie.
Dus alles bij mekaar is het best realistisch.
Ja, dan zien we natuurlijk wel met enige regelmaat, zoals deze week bijvoorbeeld nog ontploffingen en explosies van raketten voorbij komen.
Ja, klopt dat? En dat is de bij de ontwikkel methodiek die SpaceX hanteert.
Is dat volkomen normaal? Omdat dat als je het ziet gebeuren dan denk je van ach jij nou die raket die is naar de Galois, ze kunnen ze nooit meer gebruiken.
Dat klopt.
Uhm, bij SpaceX hanteren ze een iteratieve manier van van het ontwikkelen van van systemen.
Betekent dat dat uhm iedere volgende versie van het UH systeem wat ze ontwikkelen is weer verbeterd ten opzichte van de vorige versie op basis van de lessen die ze geleerd hebben van de laatste testvluchten.
Dus van een explosie is eigenlijk heel goed.
Zo'n explosie is in essentie heel goed omdat er een uh ja, eigenlijk maar een methode van falen is blootgelegd die ze nog niet wisten dat ie kon optreden.
En uhm, ze kunnen dus het ontwerp zodanig tweeweken aanpassen dat die specifieke methoden van falen niet meer kan optreden.
Dus uhm.
Dat maakt het het voertuig dus ook meteen een heel stuk veiliger.
Het lijkt me wel behoorlijk duur.
Al die mislukte testen en of nou ja, niet mislukt dan maar al die ontploffingen.
Ja, dat zou je verwachten dat duur is.
Maar we hebben het hier over hele vroege prototypes.
En ze worden ook nog eens gebouwd van een dood ordinair materiaal, namelijk roestvrij staal.
Dus het materiaal waar ze de raket dat opbouwen is opzich heel goedkoop en de duurste componenten dus denkt met name dat ik heb waltoren zelf.
Uh, daar hebben ze de afgelopen 18 jaar heel veel werk ingestoken om die zo betrouwbaar mogelijk, maar ook zo goedkoop mogelijk te kunnen produceren.
Ik zou een klein voorbeeld geven die hoofdmotoren die voor uhm het het starship systeem want zo heet het gebruikt wordt.
je die kosten anderhalf miljoen dollar per stuk? Als je dat vergelijkt met de motoren die bijvoorbeeld voor de spaceshuttle werden gebruikt.
Die kosten honderd veertig miljoen dollar per stuk, dus dan heb je het gewoon over bijna een factor 100 goedkoper.
Ja, ze werken hier met vroege prototypes, dus dat zijn eigenlijk kale vliegende brandstoftanks.
Uhm uh, zonder opsmuk verder dus.
Het zijn zeker geen uh schepen die klaar zijn om naar Mars te vliegen.
Het heeft echt het minimale van dat minimale en daarmee testen ze eerst.
Uhm, zeg maar die delen van van een missie naar Mars die verreweg het meeste risico hebben.
In dit geval het terugkeer in de aardse atmosfeer en weer op aarde landen.
Dat zijn de tests die ze nu aan het uitvoeren zijn en dat hebben ze inmiddels redelijk onder de knie.
Alleen dat het allerlaatste stukje dat er dat er dus weer zacht geland moet worden, dat is bij twee testvluchten nu mis gegaan.
En daar gaat SpaceX ook volledig vanuit dat dat gaat gebeuren.
Uhm, dat is ook de reden waarom ze gewoon tien prototypes klaar hebben staan om aan testvluchten te wijden.
Al met al had niemand twintig jaar geleden verwacht dat een private partij al zo snel zo ver zou komen.
doet het ook veel beter.
Bijvoorbeeld Jeff Bezos, die zelfs twee jaar eerder met zijn ruimtevaart project begon.
Hij richtte zijn bedrijf Blue Origin al in 2000 op met het idee dat hij dan op termijn miljoenen mensen in de ruimte wil laten wonen en werken.
Niet op Mars, maar op de maan.
Gisteren maakte bij ZOALS bekend dat hij de dagelijkse leiding van Amazon uit handen geeft, zodat hij zich meer met Blue Origin kan bezighouden.
Hij heeft dan ook nogal wat in te halen op zijn concurrent, zegt Ronald Klompen.
Blue Origin ontwikkelt heel erg rustig verlopen, ondanks het feit dat ze twee jaar ouder zijn dan SpaceX.
Lopen zegt mijlenver op SpaceX.
Hoe komt dat? Ja, dat dat komt.
Er zit geen druk achterin.
Dat uhm, als jij ieder jaar anderhalf miljard dollar van de baas krijgt.
Uhm dat dan.
Dat nodigt niet uit tot zeg maar een kostenefficiënt aan het ontwikkelen te gaan he.
Het biedt geen uitdaging jij je salaris wat toch wel betaalt.
Bij SpaceX daarentegen zaten ze vanaf dag één krap bij kas.
Dat bedrijf begon met 100 miljoen dollar investering van Musk en daarna moesten ze gewoon overleven op geld dat ze verdiende met het verkopen van diensten.
Dus lanceringen.
Maar het is toch wel gek eigenlijk.
Dat is de partijen met het minste geld het meest fanatiek is.
Ja dat klopt dat? , dat is.
Dat is heel opmerkelijk.
En dat is ook een verstoring van de markten die ze absoluut twintig jaar geleden niet verwacht hadden.
Want uhm, daar werd altijd gedacht.
Ruimtevaart is ontzettend duur, het ontwikkelen is ontzettend duur.
T.
Uhm, het bedrijven van ruimtevaart is ontzettend duur, dus dat kan in principe alleen betaald worden door nationale overheden.
En nu zie je dus dat een bedrijf wat eigenlijk volcontinu gewoon krap bij kas zit, omdat dat verreweg de grootste sprongen maakt in de ontwikkeling op dit moment.
Ja, dat komt enerzijds door die nou ja, doordat iedereen heel creatief en efficient moet werken vanwege een nauw eigen bijna altijd tekort aan geld.
Nou, dat leidt altijd tot goede ideeën en creatieve manieren van problemen, tackelen en a.
En doordat Uhm is een achtergrond heeft in Silicon Valley.
En daar komt dus die iteratief ontwikkel methode vandaan die op de lange termijn altijd goedkoper is dan de klassieke manier van ontwikkelen.
Maar zij zitten zij elkaar in de weg of helpen ze elkaar misschien juist verder? Nou, ze zitten mekaar voornamelijke in de weg.
Dat uhm,, zeer veel van z'n raketten nu bijvoorbeeld van lanceerplatform 39A op het Kennedy Space Center in Florida.
En uhm, maar zijn huren dat lanceerplatform van de NASA, want dat is eigendom van NASA.
Uhm, op moment dat Musket wilde huren had uhm Jeff Bezos daar al een bod op gedaan en die zei van ik ga daar de komende vijf jaar ga ik daar raketten vanaf lanceren.
Nou ja, Musk zei van nou jullie lopen zo ver achter.
Dat gaat jullie niet lukken.
Dat had de NASA ook wel door.
Dus die heeft het uiteindelijk verhuurd aan Musk.
Maar uhm.
Jeff Bezos heeft toe doelbewust geprobeerd Musk daar in de weg te zetten.
En ook met een andere spekt heeft ie geprobeerd om Musk in dwars te zitten.
Dus die vinden elkaar niet zo leuk.
Wat dat betreft.
Dat zijn niet elkaars beste vriendjes.
Ze hebben in 2005.
4.
Hebben ze ook ooit een keer een etentje met mekaar gehad? En zoals ze in Elon Musk ooit in zijn biografie zei van, aardige vent.
Maar euh, wij denken over heel veel zaken.
Totaal verschillend.
En euh, en wel zodanig verschillend dat ik ons niet heel snel zie samenwerken.
Nee, dank je.
Want dat zou.
Dat zou natuurlijk op zich best een logisch idee zijn.
Ha, van dat ze de.
Dat zijn de twee rijkste mannen van de wereld.
Ze hebben allebei een droom om de ruimte te veroveren om dan ook de krachten te bundelen.
Ja, dat zou je verwachten, maar dat is dus precies wat niet gebeurt.
En ik denk dat doelbewust heel doelbewust Elon Musk die boot op.
Want Heist heeft een heel duidelijk doel voor ogen wat eigenlijk binnen de komende 20 jaar gerealiseerd moet worden.
Mensen naar Mars brengen en daarin kunnen een en een aantal mensen huisvesten.
Permanent ze zichzelf kunnen redden en dat hij met pensioen gaat.
En Jeff Bezos kijkt daar heel anders tegenaan.
Die heeft hele andere prioriteiten die kijkt over een veel langere termijn.
Tot ver voorbij zijn eigen dood kijkt hij ontwikkelingen gedaan te krijgen.
Dus daar zit een fundamentele mismatch tussen, zeg maar de de filosofie van Musk in de filosofie van Jeff Bezos.
Musk heeft meer haast.
En uhm, hij heeft haast.
Maar wat wat? Uh is wat u betreft realistisch dat die eerste Marsmissie werkelijkheid wordt? De voorspelling die Ilombé zichzelf opgeeft, die zijn altijd berucht om hun overdreven optimisme.
Dus hij wil eigenlijk de eerste onbemande vrachtvluchten al in 2024 die kant op sturen.
Uhm, als we rekening houden met zegmaar en zijn prestaties in de afgelopen 18 jaar, dan zal een eerste onbemande missie naar Mars in 2026 zal realistischer zijn en missies waarbij mensen echt aan boord zijn.
Dat zal rond tweede 2030 zijn in plaats van de door hem voorspelde tweeduizend zesentwintig.
Dat klinkt ver weg, maar tegelijkertijd ook heel dichtbij.
Het is nog maar negen jaar en het is 2021.
Het is negen jaar en wat NASA in veertig jaar tijd niet voor mekaar krijgt, probeert in een must nu eigenlijk in tien jaar te doen.
En dat is uhm.
Binnen de ruimtevaart wereld gezien is dat bijna idioot snel.
En dat was dan weer morgen het begin van de middag.
Dan staat er weer een nieuwe podcast voor je klaar.
Fijne dag.